Englafjárfestingar 101

01. Hvað er englafjárfesting og er þetta eitthvað fyrir mig?

Englafjárfesting er fjárfesting einstaklings í ungu, óskráðu fyrirtæki sem er yfirleitt á fyrstu stigum vaxtar. Fjárfestirinn leggur félaginu til fjármagn gegn eignarhlut og tekur um leið þátt í vegferð þar sem bæði möguleg ávöxtun og áhætta geta verið veruleg.

En englafjárfesting er meira en bara kaup á hlutafé. Það sem aðgreinir englafjárfestingar frá mörgum öðrum fjárfestingum er hversu snemma fjárfestirinn kemur inn, hversu mikil óvissa er enn til staðar og hversu mikið virði fjárfestirinn getur mögulega tekið þátt í að skapa.

Engillinn er því ekki bara að leggja mat á fyrirtæki eins og það er í dag, heldur fyrst og fremst á það sem það gæti orðið.

Fjárfesting í möguleikum

Þegar fjárfest er á fyrstu stigum eru þau gögn sem fjárfestar eru vanir að nota við mat á fyrirtækjum oft af skornum skammti.

Tekjurnar geta verið litlar eða engar og viðskiptamódelið getur enn verið að þróast. Markaðurinn hefur mögulega ekki verið full prófaður og margt byggir á áætlunum um framtíðina.

Þess vegna snýst matið á fyrirtækinu oft um spurningar eins og:

Er teymið líklegt til að geta byggt upp þetta fyrirtæki?
Er vandamálið sem verið er að leysa raunverulegt og nægilega stórt?
Er markaðurinn nægilega stór til að skapa verðmæti?
Hefur félagið einhverja sérstöðu sem erfitt verður fyrir aðra að afrita?
Eru einhver fyrstu merki um að markaðurinn vilji lausnina?
Er möguleg ávöxtun í samræmi við þá áhættu sem tekin er?

Þetta gerir englafjárfestingar bæði krefjandi og áhugaverðar. Fjárfestir þarf að geta myndað sér skoðun áður en öll svörin liggja fyrir.

Hvað leggur engillinn til?

Fjármagn er augljóslega mikilvægt. Fyrirtæki á fyrstu stigum þurfa oft fjármagn til að þróa vöru, ráða fólk, prófa markað eða undirbúa alþjóðlegan vöxt.

En reynsla og tengsl engilsins geta verið jafn verðmæt.

Engill getur til dæmis:

opnað dyr að viðskiptavinum eða samstarfsaðilum
tengt teymið við lykilfólk eða sérfræðinga
hjálpað stofnendum að forgangsraða
miðlað reynslu af rekstri, sölu eða vexti
undirbúið félagið fyrir næstu fjármögnun
tengt félagið við aðra fjárfesta

Þetta er ein ástæða þess að englafjárfestingar geta hentað sérstaklega vel fólki sem hefur byggt upp mikla reynslu í atvinnulífinu og vill nýta hana á nýjan hátt.

Þú þarft ekki að vera „atvinnufjárfestir“

Margir verðandi englar halda að þeir þurfi að kunna allt um verðmat, skilmála (e. term sheet) og hluthafaskrá (e. cap table) áður en þeir byrja.

Það er ekki raunin. Það hjálpar auðvitað að hafa reynslu af fjárfestingum almennt, en englafjárfestingar byggja líka mjög mikið á dómgreind, reynslu og getu til að leggja mat á fólk og viðskiptatækifæri.

Bakgrunnur í rekstri, fjármálum, tækni, sölu, markaðsmálum, stjórnun eða ákveðinni atvinnugrein getur verið gríðarlega verðmætur. Það sem þarf fyrst og fremst er vilji til að læra og agi í því hvernig fjárfestingarákvarðanir eru teknar.

Áhættan er raunveruleg

Englafjárfestingar eru áhættusamar. Sum félög munu ekki ná þeim árangri sem vonast var eftir og fjárfestir þarf að gera ráð fyrir að einhverjar fjárfestingar geti tapast að fullu.

Þess vegna er mikilvægt að líta á englafjárfestingar sem hluta af stærra fjárfestingasafni fremur en einstaka „örugga“ fjárfestingu.

Einnig skiptir máli að dreifa áhættunni. Ein fjárfesting segir lítið um árangur engils til lengri tíma. Þeir sem fjárfesta reglulega hugsa þetta því gjarnan í safni nokkurra félaga yfir lengra tímabil.

Hvers vegna gerist fólk englar?

Ástæður fólks eru mismunandi. Sumir sækjast eftir mögulegri fjárhagslegri ávöxtun. Aðrir vilja halda tengingu við nýsköpun og atvinnulíf, styðja efnileg teymi eða nýta eigin reynslu og tengsl. Oft er þetta blanda af öllu þessu.

Englafjárfesting getur líka verið leið til að hafa áhrif á hvaða fyrirtæki fá tækifæri til að vaxa. Fjármagn á fyrstu stigum getur haft afgerandi áhrif á hvort hugmynd verður að fyrirtæki og hvort fyrirtæki nær að taka næsta stóra skref.

Er þetta eitthvað fyrir mig?

Það er þess virði að skoða englafjárfestingar ef þú:

hefur fjármagn sem þú getur tekið áhættu með
hefur áhuga á nýjum fyrirtækjum og nýsköpun
getur sætt þig við langan fjárfestingartíma og lítið lausafé
nýtur þess að skoða og meta fólk, hugmyndir og viðskiptatækifæri
vilt nýta eigin reynslu og tengsl til að styðja við uppbyggingu fyrirtækja
ert tilbúin/n að læra og fjárfesta með öðrum

Þú þarft ekki að byrja á stórri fjárfestingu og þú þarft heldur ekki að gera þetta ein/n. Að skoða tækifæri með öðrum englum, bera saman sjónarmið og læra af reynslumeiri fjárfestum getur verið ein besta leiðin til að taka fyrstu skrefin.